skills/instructions/references/skill-guides/viet-bai-co-hon-v3/references/human_touch_checklist.md

---
name: human-touch-checklist
description: >
  Checklist bắt buộc kiểm tra "tính người" trong bài viết trước khi gửi cho người dùng.
  Tập trung vào: văn nói, từ nối tự nhiên, từ đệm, cảm xúc cá nhân, chủ ngữ - vị ngữ.
  LUÔN trigger sau khi viết xong bất kỳ bài viết nào cho page Nghề Content.
  Claude PHẢI chạy checklist này và sửa lại bài viết cho đạt TRƯỚC KHI gửi cho người dùng.
  Nếu bài viết không đạt checklist thì KHÔNG ĐƯỢC gửi, phải sửa lại cho đến khi đạt.
---

# Human Touch Checklist — Kiểm tra tính người trước khi gửi bài

## TẠI SAO CẦN CHECKLIST NÀY?

Lỗi lớn nhất khi AI viết bài cho Nghề Content: bài đọc lên nghe như robot đang phân tích, không phải con người đang kể chuyện. Checklist này là bước cuối cùng PHẢI chạy trước khi gửi bài. Không đạt thì sửa, sửa xong chạy lại, đạt hết mới được gửi.

---

## CÁCH SỬ DỤNG

1. Viết xong bài → DỪNG LẠI, chưa gửi
2. Đọc lại bài từ đầu đến cuối, kiểm tra từng mục trong checklist
3. Mục nào KHÔNG ĐẠT → sửa ngay
4. Chạy lại checklist lần 2
5. Đạt hết → gửi bài

---

## PHẦN 1: TỪ NỐI TỰ NHIÊN

Bài viết Nghề Content dùng văn nói, nên các câu phải nối với nhau mượt như đang nói chuyện. Không phải liệt kê từng câu ngắn cụt lủn.

### Checklist:

- [ ] Mỗi đoạn văn có ít nhất 2-3 từ nối tự nhiên?

### Bảng từ nối được dùng:

| Loại | Từ nối đúng (văn nói) | Từ nối sai (văn viết/học thuật) |
|---|---|---|
| Nối tiếp | "Xong sau đấy", "Rồi", "Thế là", "Xong rồi" | "Tiếp theo", "Sau đó", "Kế tiếp" |
| Chuyển ý | "Thế nhưng", "Nhưng mà", "Cơ mà" | "Tuy nhiên", "Mặc dù vậy" |
| Nhấn mạnh | "Thế mà", "Vậy mà", "Ấy vậy mà" | "Điều đáng chú ý là" |
| Giải thích | "Vì", "Tại vì", "Bởi vì" | "Nguyên nhân là do", "Điều này xuất phát từ" |
| Kết luận | "Nói chung là", "Thế nên", "Nên là" | "Do đó", "Vì vậy", "Có thể kết luận" |
| Bổ sung | "Mà không chỉ vậy", "Với cả", "Ngoài ra" | "Bên cạnh đó", "Hơn thế nữa" |
| Thời gian | "Mãi sau này mình mới", "Hồi đấy", "Đợt trước" | "Tại thời điểm đó", "Trong giai đoạn" |
| Bất ngờ | "Hoá ra", "Ai dè", "Ai ngờ" | "Kết quả cho thấy", "Phát hiện rằng" |
| Đồng tình | "Đúng luôn", "Chuẩn", "Ừ thì" | "Điều này hoàn toàn chính xác" |

### Ví dụ sửa sai:

SAI:
> Video này không có nhạc. Không có chuyển cảnh. Chỉ có 2 người nói chuyện. Tuy nhiên, nó vẫn viral mạnh.

ĐÚNG:
> Video này không nhạc, không chuyển cảnh, chỉ có 2 người nói chuyện thôi. Thế mà nó vẫn viral mạnh.

SAI:
> Ban đầu mình nghĩ video viral vì giá rẻ. Sau đó, mình phát hiện ra lý do thực sự.

ĐÚNG:
> Ban đầu mình nghĩ video viral vì giá rẻ. Nhưng mà ngồi nghĩ lại thì không phải, mãi sau mình mới tìm được lý do thực sự.

---

## PHẦN 2: TỪ ĐỆM TỰ NHIÊN

Văn nói luôn có từ đệm. Thiếu từ đệm = nghe như robot.

### Checklist:

- [ ] Đoạn mở đầu có ít nhất 3 từ đệm tự nhiên?
- [ ] Toàn bài có phân bố đều từ đệm (không dồn hết vào 1 đoạn)?

### Danh sách từ đệm được dùng:

**Từ đệm đầu câu:** "Tự dưng", "Nói thật là", "Thật ra", "Nói chung là", "Ừ thì"

**Từ đệm giữa câu:** "kiểu", "á", "ấy", "đấy", "luôn á", "luôn ấy", "thôi á", "rồi á"

**Từ đệm cuối câu:** "nha", "nhé", "nhen", "đó", "nè", "á", "ạ"

**Từ đệm cảm thán:** "trời ơi", "ơ", "hả", "thiệt hả", "ủa"

**Từ thay thế cho danh từ:** "quả clip" (thay "video này"), "ông/bà/bạn ấy" (thay "nhân vật"), "mấy cái" (thay "các yếu tố")

### Ví dụ sửa sai:

SAI:
> Hôm nay mình lướt trúng video này trên TikTok. Video thu về 48.2K tim.

ĐÚNG:
> Hôm nay tự dưng mình lướt trúng quả clip này trên Tóp Tóp. Clip được tận 48.2K tim luôn á.

---

## PHẦN 3: CẢM XÚC CÁ NHÂN

Bài viết Nghề Content luôn có cảm xúc cá nhân của người viết xuyên suốt. Không phải phân tích lạnh lùng.

### Checklist:

- [ ] Đoạn mở đầu có cảm xúc cá nhân rõ ràng? ("mình rất bất ngờ", "mặt mình kiểu ?? :D ??", "mình xem xong mà sốc luôn")
- [ ] Giữa bài có ít nhất 1-2 chỗ thể hiện cảm xúc? ("Đến đây thì mình wow luôn", "Hoá ra là vậy, mình không nghĩ tới")
- [ ] Cuối bài có tone nhẹ nhàng, gần gũi? (":3", ":v", "nha", "nhen")

### Danh sách cảm xúc thường dùng:

| Cảm xúc | Cách thể hiện |
|---|---|
| Bất ngờ | "mình kiểu ?? :D ??", "hả? thiệt hả?", "mình xem xong mà sốc" |
| Thích thú | "Đây là điểm mình thấy rất hay", "wow", "ảo vl =)))" |
| Nghi ngờ ban đầu | "Ban đầu mình nghĩ chắc là...", "Mình cứ tưởng..." |
| Phát hiện ra | "Hoá ra", "Ai dè", "Thế mới biết" |
| Kết luận | "Nói chung là", "Chốt lại thì" |

### Ví dụ sửa sai:

SAI:
> Phân tích cho thấy yếu tố chính tạo nên sự viral của video là giá trị vượt kỳ vọng.

ĐÚNG:
> Ngồi nghiên cứu 1 hồi thì mình mới vỡ lẽ ra, hoá ra cái khiến clip này viral chính là vì giá rẻ mà ngon ngoài sức tưởng tượng luôn.

---

## PHẦN 4: CHỦ NGỮ - VỊ NGỮ

Mỗi câu phải có chủ ngữ rõ ràng. Không viết câu cụt, câu thiếu chủ ngữ.

### Checklist:

- [ ] Mỗi câu đều có chủ ngữ rõ ràng? (ai làm gì, cái gì thế nào)
- [ ] Không có câu bắt đầu bằng vị ngữ mà thiếu chủ ngữ?
- [ ] Câu dài có dấu phẩy ngắt đúng chỗ, không chạy 1 mạch không thở?

### Ví dụ sửa sai:

SAI:
> Tạo ra khoảng cách lớn giữa kỳ vọng và thực tế. Thu hút người xem ở lại.

ĐÚNG:
> Cái sự chênh lệch giữa "tưởng chẳng có gì" và "hoá ra xịn ngoài sức tưởng tượng" nó lớn quá, lớn đến mức người xem phải dừng lại xem cho bằng hết.

SAI:
> Không nhạc, không edit. Rất đơn giản. Nhưng vẫn viral.

ĐÚNG:
> Clip này không nhạc, không edit, đơn giản lắm. Thế mà nó vẫn viral mạnh.

---

## PHẦN 5: KIỂM TRA TỪ CẤM

Những từ/cụm từ sau KHÔNG BAO GIỜ xuất hiện trong bài viết Nghề Content (trừ khi giải thích kèm ví dụ cụ thể ngay sau):

### Checklist:

- [ ] Không có từ nào trong danh sách cấm?

### Danh sách từ cấm:

**Từ trừu tượng:**
- "khoảng cách kỳ vọng"
- "hiệu ứng leo thang"
- "tạo sự tò mò" (phải nói tò mò VỀ CÁI GÌ cụ thể)
- "đối lập", "đảo ngược kỳ vọng"
- "cấu trúc A vs B"
- "hook kích nỗi sợ"
- "engagement", "conversion", "retention"
- "insight" (thay bằng "mối quan tâm" hoặc "điều người xem thực sự nghĩ")
- "target audience" (thay bằng "tệp người xem")
- "emotional appeal"
- "narrative arc"
- "tối ưu hoá"

**Từ văn viết/học thuật:**
- "Tuy nhiên" (thay bằng "Nhưng mà", "Cơ mà", "Thế nhưng")
- "Do đó" (thay bằng "Thế nên", "Nên là")
- "Mặc dù vậy" (thay bằng "Dù vậy", "Ấy vậy mà")
- "Điều đáng chú ý" (thay bằng "Cái hay ở đây là")
- "Có thể kết luận rằng" (thay bằng "Chốt lại thì", "Nói chung là")
- "Thô mộc" (thay bằng "Mộc mạc")

**Dấu câu cấm:**
- Dấu gạch dưới "_" bừa bãi
- Dấu "—" (em dash): CẤM HOÀN TOÀN. Con người viết bình thường không ai dùng dấu này. Thay bằng từ nối tự nhiên ("xong", "rồi", "mà", "thì") hoặc tách thành câu riêng
- Dấu "=" trong văn nói: CẤM. Thay bằng "thì". SAI: "không đau = bình thường". ĐÚNG: "không đau thì bình thường"
- Dấu "→" trong bài viết page: CẤM. Thay bằng từ nối ("xong", "rồi mới", "sau đó"). SAI: "Gọi tên → Trấn an". ĐÚNG: "Gọi tên xong trấn an luôn"
- Tất cả 3 dấu trên đều tạo cảm giác đang đọc slide thuyết trình chứ không phải đang nghe kể chuyện

---

## PHẦN 6: KIỂM TRA TỔNG THỂ

### Checklist cuối cùng:

- [ ] Đọc to toàn bài 1 lần: nghe có giống 1 con người đang kể chuyện cho bạn nghe không?
- [ ] Nếu đọc cho bác bán phở nghe, bác có hiểu không?
- [ ] Có chỗ nào đọc lên mà tự thấy "câu này không ai nói ngoài đời" không? → Sửa
- [ ] Nhịp bài: có đoạn nào quá dài không thở? Có đoạn nào quá ngắn cụt lủn?
- [ ] Emoji: chỉ dùng ⭐ 📍 :v :3 😐 😃 :D — không spam, không dùng emoji khác bừa bãi

---

## PHẦN 7: KIỂM TRA GIỌNG NGANG HÀNG (BẮT BUỘC KHI VIẾT CHO NEWBIE)

Khi bài viết hướng đến đối tượng newbie (người mới, người chưa biết gì), cần kiểm tra thêm phần này. Sai lầm phổ biến nhất: dùng cảm xúc tưởng là đồng cảm nhưng thực tế là nhìn từ trên xuống.

### Checklist:

- [ ] Có câu nào tạo cảm giác "mình giỏi rồi nhìn lại thấy tội" không? (ví dụ: "thấy thương", "buồn cười", "tội ghê") → Sửa thành "mình hiểu", "mình cũng từng vậy"
- [ ] Mở đầu có đặt mình ở vị trí "người đi trước từng ở đúng chỗ đó" không? Hay đang đứng ở vị trí "người giỏi nhìn xuống"?
- [ ] Tự hỏi: "Nếu mình là newbie đang gặp vấn đề này, mình đọc câu mở đầu thì cảm thấy thế nào?" — Nếu cảm thấy bị coi thường hoặc bị phán xét → Sửa ngay
- [ ] Có dùng từ/cụm từ mang tính phán xét không? ("sai lầm ngớ ngẩn", "lỗi sơ đẳng", "ai cũng biết mà") → Sửa thành cách nói trung tính, đồng cảm

### Ví dụ sửa sai:

SAI:
> Mình thấy thương các bạn newbie vãi luôn, bí ý tưởng hoài.

ĐÚNG:
> Mình cực kỳ hiểu cảm giác này vì hồi mới làm content mình cũng đúng y như vậy luôn.

---

## PHẦN 8: KIỂM TRA TÍNH NGƯỜI TRONG BÀI PHÂN TÍCH CASE STUDY

Khi viết bài phân tích case study video viral, cần kiểm tra thêm phần này. Đúc kết từ feedback trực tiếp của founder qua bài phân tích video bác sĩ Thịnh.

### Checklist:

- [ ] Không còn dấu "—" (em dash) nào trong bài? (CẤM HOÀN TOÀN, thay bằng từ nối "xong", "rồi", "mà", "thì" hoặc tách câu riêng)
- [ ] Không còn dấu "=" nào trong văn nói? (thay bằng "thì")
- [ ] Không còn dấu "→" nào trong bài viết page? (thay bằng "xong", "rồi mới", "sau đó")
- [ ] Nhân vật trong bài đã được gọi tên cụ thể chưa? ("bác sĩ Thịnh", "anh Thịnh" thay vì "bạn bác sĩ này", "bạn ấy")
- [ ] Có ít nhất 1-2 chỗ đặt mình vào tình huống bằng ngôi thứ nhất? ("Mình thề nếu mà là mình thì..." thay vì "bạn sẽ thấy...")
- [ ] Có ít nhất 1 ngoặc đơn chứa cảm xúc nhỏ xen giữa bài? Ví dụ: "(Hì, ai mà từng làm thế này đều cảm thấy là...)"
- [ ] Lời thoại/ví dụ có chi tiết sống động không? ("Ui bình thường cháu ạ!" thay vì "ổn nha")
- [ ] Heading (đầu mục ⭐) có ngắn gọn không? Không kèm phụ đề sau dấu phẩy hay dấu gạch?
- [ ] Phần ví dụ áp dụng có dùng từ nối liền mạch không? ("Xong gọi tên:... Rồi trấn an:..." thay vì "→ Gọi tên: ... → Trấn an: ...")

### Ví dụ sửa sai tổng hợp:

SAI:
> Bạn bác sĩ này cũng làm y vậy. Bạn ấy gọi tên đúng hành vi người xem — "lên mạng tra xong lo đủ thứ" — ai từng làm vậy đều bị gọi tên. Rồi trấn an: "Hầu hết là bình thường." Nghe xong thở phào.

ĐÚNG:
> Bác sĩ Thịnh cũng làm y như vậy. Anh ấy không bắt đầu bằng bài giảng "cơ chế hoạt động của thận ra sao?" mà anh ấy gọi đúng tên hành vi của người xem trước: "Đấy nhiều người gặp vậy xong lên mạng tra xong lo đống lo tây lo đủ thứ bệnh". (Hì, ai mà từng làm như thế này đều cảm thấy là ông bác sĩ này đang nhắc đến mình thì phải :v) Nói xong, anh Thịnh trấn an luôn: "Hầu hết là bình thường". Cảm tưởng mình mà có triệu chứng như thế, mình sẽ thấy nhẹ nhõm rồi sẵn sàng nghe hết clip xem bác sĩ giải thích như thế nào.

---

## QUY TRÌNH BẮT BUỘC

```
Viết xong bài
    ↓
Chạy Phần 1: Từ nối → Sửa nếu cần
    ↓
Chạy Phần 2: Từ đệm → Sửa nếu cần
    ↓
Chạy Phần 3: Cảm xúc → Sửa nếu cần
    ↓
Chạy Phần 4: Chủ ngữ - Vị ngữ → Sửa nếu cần
    ↓
Chạy Phần 5: Từ cấm + Dấu cấm → Sửa nếu cần
    ↓
Chạy Phần 6: Kiểm tra tổng thể → Sửa nếu cần
    ↓
Chạy Phần 7: Giọng ngang hàng (nếu viết cho newbie) → Sửa nếu cần
    ↓
Chạy Phần 8: Tính người trong bài phân tích (nếu viết bài case study) → Sửa nếu cần
    ↓
TẤT CẢ ĐẠT → Gửi bài
```

**KHÔNG ĐƯỢC gửi bài nếu chưa chạy xong checklist này.**